Μητροπολίτου Μοσχονησίων Κυρίλλου

ΕΠΟΧΗ ΚΑΙ ΧΡΕΟΣ

2021

Τό νά εἶσαι Ἴμβριος εἶναι μεγάλο προνόμιο. Τό νά ἀξιωθῇς ὅμως νά διακονήσῃς αὐτό τό Νησί, σέ χρόνους δυσχειμέρους, καί μάλιστα ἀπό τῆς θέσεως εὐθύνης καί χρέους τοῦ Ποιμενάρχου τῶν Ἴμβρίων, δέν εἶναι μόνο προνόμιο, ἀλλά καί εὐλογία καί τιμή καί χάρις καί ἔλεος Θεοῦ.

Τό νά σέ ἀπευθύνῃ δέ πρόσκλησι ἡ εὐφήμως γνωστή "Ἑταιρεία Μελέτης Ἴμβρου καί Τενέδου" νά χαράξῃς ὡρισμένες γραμμές γιά νά συμπεριληφθοῦν εἰς τόν ἐπετειακόν Τόμον ἐπί τῇ συμπληρώσει τριάντα ἐτῶν δεδοξασμένης Πατριαρχίας τοῦ Ἰμβρίου Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου μας Βαρθολομαίου Ἀρχοντώνη, δίδεται ἀσφαλῶς μία θεοπρεπής εὐκαιρία εἰς τήν ἐλαχιστότητά μου διά νά ἐκφράσῃ, ἐν εὐγνωμοσύνῃ καί τιμῇ, τά κατακλύζοντα τήν ψυχήν μου αἰσθήματα πρός τό Σεπτόν Πρόσωπόν Του. Πρωτίστως ὡς συμπατριώτου μου καί ὡς ἐκ νεότητός μου πνευματικοῦ μου καθοδηγητοῦ καί εὐεργέτου, διότι, πρός τοῖς ἄλλοις, προτάσει καί προβολῇ Του, ἐξελέγην παμψηφεί ὑπό τῆς Ἁγίας καί Ἱερᾶς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ μας Πατριαρχείου καί διηκόνησα μέ ὅλη μου τήν καρδιά καί τήν δύναμι τῆς ψυχῆς μου τήν Ἴμβρο μας ἐπί δεκαεπτά ἔτη καί τόν ἁγνό, ἐργατικό καί πονεμένο λαό της, ὅσος ἀπέμεινε ἀπό τίς τρικυμίες καί τίς περιπέτειες καί τά χαλάσματα τῶν καιρῶν.

Εἶμαι, λοιπόν, εὐτυχής καί εὐλογημένος ἀπό Θεοῦ καί ὑπό τῆς εὐνοίας τοῦ Πατριάρχου μου, διότι ἠξιώθην τοιαύτης χάριτος καί ἀληθείας, νά εἶμαι μεταξύ τῶν συμπατριωτῶν μου, ὁ πρῶτος καί συγχρόνως ὁ ἔσχατος διάκονος τῶν ποικίλων πνευματικῶν καί ὐλικῶν ἀναγκῶν του.

Γι'αὐτό καί δανείσθηκα ὡς τίτλο τῆς παρούσης ταπεινῆς άναφορᾶς μου τήν ἐπικεφαλίδα ἑνός ἄρθρου τοῦ ἀλησμονήτου Μεγάλου Ποιμένος καί Μεγάλου Εὐεργέτου καί τῆς Ἴμβρου ἀοιδίμου Μητροπολίτου τότε Ἴμβρου καί Τενέδου, κοιμηθέντος δέ ὡς Γέροντος Χαλκηδόνος Μελίτωνος τοῦ Χατζῆ, τοῦ πνευματικοῦ πατρός τοῦ Πατριάρχου μας καί ὅλων σχεδόν ἡμῶν τῆς ἀπερχομένης γενεᾶς τῆς Μητρός μας Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

Ὁ Γέροντας, ὅπως τόν ἀποκαλοῦμε καί στήν Ἴμβρο καί στό Φανάρι, ἀλλά καί διορθοδόξως, σέ ἕνα ἄρθρο του "ἐπί τῇ ἐπανεκδόσει τοῦ Περιοδικοῦ" "Ἴμβρος" ἀναφέρεται εἰς τήν "ἐποχήν καί τό χρέος". Ἔτσι τό τιτλοφορεῖ τό ἄρθρο του αὐτό ὁ κλεινός Γέροντας. Τόν δανείζομαι, λοιπόν, τόν τίτλο αὐτόν καί προσωπικά, διά νά δηλώσῃ ὁ τίτλος τά ἀλάλητα καί τά ἄρρητα, διά νά προσπαθήσῃ νά ἐκφράσῃ "μέ μελάνι καί χαρτί", ὅπως ἔλαγαν οἱ παλαιοί μας ἐδῶ στήν Ἴμβρο, τά ἀνείπωτα καί ἀνέκφραστα. Ὡρισμένα βιώματά μου καί ὡρισμένες ἐμπειρίες μου τῆς "ἐποχῆς καί τοῦ χρέους" τοῦ Πατριάρχου μας ἐπί τριάντα χρόνια. Συγχρόνως δέ νά ἀναφερθῶ ἀμυδρῶς καί εἰς τά γενόμενα ἐδῶ, στό νησί μας, ἔργα καί πάρεργα, ἐπί 17 χρόνια (2002-2020), τά ὁποῖα εἶναι ὁμολογουμένως ὅλα ἔργα τῆς προνοίας καί τῆς λατρείας τοῦ Πατριάρχου μας πρός τήν Ἴμβρο, πού με κατέστησε Ποιμένα τῶν Ἰμβρίων καί εὐλόγησε ὅλες τίς δραστηριότητές μου καί τά, τῇ μερίμνῃ Του ἐν πολλοῖς, ἐπιτευχθέντα ἐλάχιστα κατά τό διάστημα τοῦτο.

Ὁ Γέροντας Μελίτων ἔγραφε εἰς τό ἄρθρον του ἐκεῖνο, ὅτι εἰς κάθε ἐποχήν, ἰδιαιτέρως ὅμως εἰς τήν ἰδικήν μας, ὅτι ".... καμμία γωνία τῆς γῆς -καί ἡ πλέον ἀπόκεντρος- δἐν εἶναι θεωρεῖον καί κανείς ἄνθρωπος δέν εἶναι ἁπλοῦς θεατής, ἀλλ'ὅλοι καί ὅλα ἐμπλέκονται εἰς τό δρᾶμα, ἐμπεριέχονται εἰς τήν εὐθύνην... καλοῦνται νά συντονισθοῦν καί νά δράσουν, ὅπου ἐτάχθησαν, ὑπερασπιζόμενοι τήν προσωπικότητα τοῦ ἀνθρώπου, "μέ τήν μάχαιραν τοῦ Πνεύματος, ὅ ἐστι ρῆμα Θεοῦ". Νά ἐργασθοῦν εἰς ἔργον βάθους καί οἰκοδομῆς, τοῦ Θεμελίου...", μή λησμονοῦντες ὅτι "θεμέλιον ἄλλον οὐδείς δύναται θεῖναι παρά τόν κείμενον, ὅς ἐστίν Ἰησοῦς ὁ Χριστός " (βλ. Χαλκηδόνια, Ἔκδοσις Συνδέσμου τῶν ἐν Ἀθήναις Μεγαλοσχολιτῶν, Ἀθήνα 1999, σσ. 29-32).

Τό ἔργον τῆς "ἐποχῆς καί τοῦ χρέους" τοῦ τιμωμένου καί διά τῆς μετά χεῖρας ἐκδόσεως Ἰμβρίου Πατριάρχου μας Βαρθολομαίου, εἶναι μεμαρτυρημένον, καταγεγραμμένον εἰς πλείστας ὅσας ἐκδόσεις καί ἄρθρα καί συγγράμματα τῶν εὖ εἰδότων, μαρτυρούντων τήν ἀκοίμητον μέριμνάν Του διά τήν Μητέρα Ἐκκλησίαν καί διά τήν Οἰκουμένην πᾶσαν, τά ἱστορικά ἀληθῶς ἐπιτεύγματα τῆς τριακονταετοῦς Πατριαρχίας Του, (καταγραφόμενα μάλιστα γλαφυρῶς ὑπό τοῦ Ἀρχιδιακόνου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου π. Ἰωάννου Χρυσαυγῆ), καί βιούμενον τό Πατριαρχικόν ἔργον ὑφ'ἡμῶν πάντων τῶν ἐγγύς, ἀλλά καί ὑπό τῆς οἰκουμένης ὁλοκλήρου, τῆς ὁποίας "ὀφθαλμός" χρέους καί εὐθύνης ὑπῆρξε καί εἶναι ὁ Οἰκουμενικός μας Πατριάρχης καθ'ὅλον τοῦτο τό μακρόν διάστημα (1991-2021). Ὡς ἐκ τούτου, τί θά ἠδυνάμην ὁ ἐλάχιστος ἐν Χριστῷ ἀδελφός καί συνδιάκονός Του εἰς τόν ἀνάντη δρόμον τοῦ χρέους νά προσθέσω, παρά μόνον νά ἐπαναλάβω ἀπό καρδίας τό Παυλικόν "Δόξα καί τιμή καί εἰρήνη παντί τῷ ἐργαζομένῳ τό ἀγαθόν". Εἰς τόν Πατριάρχην μας, λοιπόν, ὀφείλεται δόξα, τιμή καί εἰρήνη, ὡς τό κατ'ἐξοχήν ἀγαθόν κατεργασάμενον ἐπί τριάκοντα ἔτη. Τό ἀγαθόν, καί μόνον τό ἀ γ α θ ό ν διά τήν Ἴμβρον μας καί διά τούς συμπατριώτας μας, πανταχοῦ μέν, ἰδιαιτέρως ὅμως εἰς τούς ἐπιλέξαντας τό χ ρ έ ο ς νά μή ἐγκαταλείψουν τούς τάφους τῶν πατέρων μας καί τήν ὀργωθεῖσαν ἀπό τά δάκρυα, τούς πόνους καί τόν κάματον των πατρώαν γῆν τῆς Ἴμβρου. Ἀλλά προτιμήσαντας τήν ε ὐ θ ὐ ν η ν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῆς δυσχερεστάτης καί ἀγωνιώδους καί παρέμειναν ἐδῶ, ἀγραυλοῦντες, ὡς ἄλλοι Ποιμένες εἰς τά ὄρη τῆς Βηθλεέμ, καί φυλάσσοντες φυλακάς ἡμέρας καί νυκτός, "ποτέ ἀπό τό χρέος μή κινοῦντες", κατά τόν ποιητήν, τόν ὁποῖον συχνά ἐπαναλαμβάνει ὁ Πατριάρχης μας. Πρός αὐτούς τούς ἀγαθούς καί ἁγνούς, τούς ποιμανθέντας ὑπό τῆς ἐμῆς ταπεινότητος ἐπί 17ετίαν, ὁ Ἀγαθός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος, μιμούμενος τόν μόνον Ἀγαθόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τόν Θεόν μας τοῦ Ἐλέους, τῶν Οἰκτιρμῶν καί πάσης παρακλήσεως, προσέφερεν ὡς ἄλλος Καστροφύλακας, ὡς ἄλλος ἱστορικός Κάστωρ, τό ἀγαθόν καί τό προσῆκον καί τό εὐλογημένον εἰς τήν ἐποχήν μας, ἐλεήσας καί οἰκτείρας τήν ἀσθένειάν μας καί παρακαλέσας τάς ψυχάς καί τάς καρδίας μας. Διά τοῦτο καί κατεχωρήθη ἀνεξιτήλοις χρυσοῖς γράμμασι εἰς τάς ἱστορικάς δέλτους τῆς Ἴμβρου, ὅπως, ἄλλωστε, καί ὁ πολιός Γέροντάς Του καί Ποιμένας μας ἐπί 13ετίαν, Μητροπολίτης Μελίτων ὁ Χατζῆς, ὁ ἀληθῶς Μέγας Εὐεργέτης τῆς Νήσου μας, κατά πάγκοινον ὁμολογίαν τῶν ἁπανταχοῦ Ἴμβρίων, ἐκφρασθεῖσαν καί ἐκφραζομένην μέχρι σήμερον, παρά τήν πάροδον περίπου ἑξηκονταετίας ἀπό τῆς ὁριστικῆς ἀναχωρήσεώς του, τήν 1ην Μαϊου 1963, ἀπό τό Νησί μας.

Ἡ ἐλαχιστότης μου, ἀπό τῆς ἐνθρονίσεώς μου, τῇ εύλογητῇ παρουσίᾳ τοῦ Πατριάρχου μας Βαρθολομαίου, τήν 9ην Ὀκτωβρίου 2002 μέχρι τῆς μεταθέσεώς μου εἰς τήν Ἱεράν Μητρόπολιν Μοσχονησίων τήν 9ην Μαρτίου 2020, οὐδέν ἀσφαλῶς ἔπραξα. Ἁπλῶς προσεπάθησα νά μιμηθῶ τόν δραστήριον Γέροντα Μελίτωνα καί τόν Ἀγαθόν καί πλούσιον "ἐν ἐλέει καί οἰκτιρμοῖς" διά τήν Γενέτειράν Του Πατριάρχην μας Βαρθολομαῖον, ὐπό τάς ὁδηγίας καί ἐμπνευσμένας συμβουλάς Του καί προσεπάθησα νά πράξω τό χρέος μου κατά τάς δυνατότητας τῆς ἐποχῆς μας καί τῶν πειρασμῶν τάς ὁποίας ἀντιμετώπισα ἐν τῇ ἀσκήσει τῶν εὐθυνῶν μου.

Ἀσφαλῶς τό ἔργον ἑκάστου ἀνθρώπου, καί μάλιστα τῶν κληρικῶν, καί ἰδιαιτέρως τῶν Ποιμένων τῆς Ἐκκλησίας, ἔργον διά τό ὁποῖον λόγον καί προσωπικῶς θά ἀποδώσω "ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ" εἰς τόν ἀδἐκαστον Κριτήν, κρίνεται ὑπό τῆς ἐποχῆς των καί ὑπό τῆς ἱστορίας.

Προσωπικῶς πάντοτε ὁμολογῶ, ὅτι οὐδέν ἔπραξα. Ἄν κάτι σημαντικόν ἐπετεύχθη, τοῦτο "Θεοῦ τό δῶρον". Ἔργον Χριστοῦ. Προσωπικῶς προσεπάθησα κατά δύναμιν καί ἐνίοτε καί ὑπέρ δύναμιν. Ἐφησυχάζων δέ σήμερον καί περιθάλπων τήν σοβαρῶς κλονισθεῖσαν ὑγείαν μου, ἀναπολῶ ὅσα ἐγένοντο, ἤ μᾶλλον ὅσα δέν ἐγένοντο καλῶς, καί δοξάζω τόν Κύριον τόν καλέσαντά με ἐπί τήν Λυχνίαν τῆς Ἴμβρου καί εὐχαριστῶ τόν τιμώμενον Πατριάρχην μας δι'ὅσα Ἐκεῖνος, κατά χάριν καί ἐν Χάριτι, ἐνήργησε διά τῆς ἐλαχιστότητός μου διά τήν Ἴμβρον καί τούς Ἰμβρίους.

Καί νῦν, ὡς ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, εὔχομαι καί προσεύχομαι: "τόν δρόμον τετέλεκα, τήν πίστιν τετήρηκα", τό χρέος καί τήν εὐθύνην μου κατά δύναμιν ἐξεπλήρωσα, τήν ἐποχἠν μου προσεπάθησα νά τιμήσω, τάς ποικίλας ἀνάγκας τῶν συμπατριωτῶν μου, πνευματικάς καί βιοτικάς, κατέβαλον ὑπέρ δύναμιν προσπαθείας νά θεραπεύσω, πλειάδα ἐρειπωμένων ἤ ὁλοσχερῶς κατεστραμμένων ἐξωκκλησίων ἐκ βάθρων ἀνεκαίνισα, τά κατεδαφισθέντα τό ἔτος 1941 Ἁγιορειτικά Μετόχια τῶν Ἱερῶν Μονῶν Μεγίστης Λαύρας, τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου, τό κείμενον εἰς τήν εὐρυτέραν περιοχήν τοῦ χωρίου τῶν Ἁγίων Θεοδώρων καί Κουτλουμουσίου, τῶν Παμμεγίστων Ταξιαρχῶν, τό εὑρισκόμενον εἰς τούς πρόποδας τοῦ χωρίου τοῦ Γλυκέος, ἐκ τοῦ μηδενός ἀνῳκοδόμησα , τόν καταστραφέντα ὑπό τοῦ σεισμοῦ Ἱερόν Ναόν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου τοῦ γενεθλίου μου χωρίου τῶν Ἀγριδίων ἀνεκαίνισα σχεδόν ἐκ βάθρων, εἰς τό "ἉγIοβγῆμα" τοῦ ὁποίου Ναοῦ μας ἐφύτευσεν ὁ Πατριάρχης μας ἐπί τῇ 25ῃ ἐπετείῳ τῆς Πατριαρχίας Του ἀνθοφοροῦν δενδρύλλιον, κ. ἄ..

Καί νῦν, ὡς ἐπιστέγασμα ἀναμένω τήν κρίσιν τοῦ Θεοῦ καί τήν κρίσιν τῶν ἀνθρώπων διά τά γενόμενα. Πάντα τά καλά ἐπιτεύγματα ἀνήκουν εἰς τάς πρωτοβουλίας τοῦ Πατριάρχου μας καί τῶν ὀλίγων πλήν πιστῶν συνεργῶν μου, τά δέ παραλειφθέντα ἐξ ἀδυναμίας ἀνθρωπίνης βαρύνουν μόνον τήν ἐλαχιστότητά μου. Κριταί μου ὁ Θεός καί ἡ ἱστορία καί ἡ Ἴμβρος μας, τήν ὁποίαν ἀγαπῶ περιπαθῶς.

Ἄλλωστε, τό "ἐλεγεῖο" μαρτυρεῖ: "ὅσες φορές κι'ἄν παίρνω τώρα τόν δρόμο τῆς ἐπιστροφῆς ἡ ἀπόσταση ἀνάμεσά μας δέν λιγοστεύει. Μόνη ἐλπίδα νά Σε συναντήσω (Κύριε), νά ὑψωθῶ κι'ἐγώ ὁριστικά, στή δόξα τῆς ἀπόλυτης ἀκινησίας......".

Τέλος, ὀφείλω εἰς τόν Πατριάρχην μας τόν Ἴμβριον καί μίαν ὁμολογίαν ἐν Κυρίῳ, ὅτι παρέλαβα ὅσα καί ὅπως μοι ἐδωρήθησαν ὐπό τοῦ ἰδίου καί ὑπό τῶν προκατόχων μου καί προσεπάθησα καί "ᾠκοδόμησα τήν οἰκίαν ἐπί τήν πέτραν", τόν Θεμέλιον Χριστόν, καί παρέδωκα εἰς τόν διάδοχόν μου, Μητροπολίτην Ἴμβρου καί Τενέδου Κύριλλον τόν Συκῆν, μίαν Ἱεράν Μητρόπολιν καί ἕνα λαόν, τόν Ἰδικό μας λαό τῆς Ἴμβρου, μέ τήν ἐν Κυρίῳ βεβαιότητα ὅτι, ἔστω καί ἄν, κατά τά ἀνεξιχνίαστα κρίματα τοῦ Θεοῦ, "καταβῇ ἡ βροχή καί ἔλθουν οἱ ποταμοί καί πνεύσουν οἱ ἄνεμοι καί προσπέσουν", ὡς κατά τό παρελθόν, "τῇ οἰκίᾳ" τῆς Ἴμβρου, αὕτη θά παραμείνῃ ἀσάλευτος, ὡς "τεθεμελιωμένη ἐπί τήν πέτραν" (πρβλ. Ματθ. 7, 24-25), τόν Χριστόν καί τόν Πατριάρχην μας, καί εἰς τήν ἀγάπην τῶν φυλασσόντων ἐδῶ εἰς τήν Ἴμβρο τά ὅσια καί τά ἱερά μας ὀλίγων γηγενῶν ὀρθοδόξων πιστῶν, ἀλλά καί τῶν πολλῶν, ὅλων τῶν ξενιτεμένων συμπατριωτῶν μας. Ἀμήν.